بهترین مرجع مسجد قبا در مشهد

وضوخانه
در منتها الیه جنوب شرقی ضلع شرقی بعداز یک ایوانچه و یک دالان فضای وضوخانه و بخشهای متعلق به آن قرار داشته میباشد که در بازسازی سالهای اخیر کاملا تخریب گردیده، و وضوخانه و آبریزگاه مرمت جایگزین آن مسجد قبا مشهد گردیده است.[۷]

چاه منزل
در گوشۀ شمال شرقی یک فضای خرد فارغ از سقف جای دارد که چاه مکتب در آن واقع بوده، و از آب آن برای شرب به کارگیری می‌شد‌ه‌است، ولی برای دیگر مصارف از آب نهر روان در مکتب سود آدرس مسجد قبا مشهد می‌برده‌اند.[۸]

نمازخانه

راز در تازه مکتب جده گرانقدر
در پشت تراس تعالی‌ترین فضای معماری مکتب، نمازخانه قراردارد و در میانۀ بدنۀ جنوبی آن محراب درنظرگرفته شده و پوشش آن به طور طاق و چشمه میباشد. فقط تزیین تراس کاشی کاری پشت بغل‌های دو سوی آن میباشد که با اعتنا به کتیبۀ آن: «گشت تعمیر این میمون سازه ۱۳۴۴» حکایت از تعمیر آن در تعدادی دهۀ اخیر رزرو مسجد قبا مشهد دارااست.[۹]

مکتب از ۴ سو به بافت شهری پیوسته میباشد و صرفا در جبهۀ غربی، پیش طاق ورودی آن در کنار منبر با نمایی پیاده سازی گردیده و تزئینی میباشد. پیش طاق ورودی مشمول یک طاق جناغی در قابی مستطیل صورت عمودی، با تزیینات کاشی هفت رنگ میباشد. این کاشی‌ها با نقوش اسلیمی و ختایی، و در رنگ‌های زردرنگ، سبز و آبی‌رنگ فیروزه‌ای بر زمینۀ آبی‌رنگ لاجوردی تر و تمیز گردیده‌اند. صحیح بالای درگاه ورودی، کتیبۀ بنیاد سازه از کاشی به خط ثلث به رنگ سپید بر زمینۀ لاجوردی با رقم محمدرضا امامی و تاریخ ۱۰۵۸ق جای‌دارد که در آن از جدۀ سلطان عباس دوم صفوی تحت عنوان بانی مکتب و وقف آن بر طلبۀ مذهب اثنا عشریه، مذکور شد‌ه‌است.[۱۰] ۳ کتیبه نیز به خط کوفی بنایی با نامهای «الله» ، «محمد» و «خوش‌یمن باد» به شیوۀ کاشی کاری معرق اعمال شد‌ه‌است.[۱۱] این مکتب در تاریخ ۱/۱۰/ ۱۳۴۸ش به شمارۀ ۸۹۲ در فهرست اثرها ملی به تصویب رسیده شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.[۱۲]

جستارهای متعلق
فهرست مدرسه ها علمیه اصفهان
پانویس
جابری انصاری، تاریخ اصفهان، ص۱۴۰؛ هنرفر، گنجینۀ اثرها تاریخی اصفهان، ص۵۵۳؛ جاوری، پژوهش مدرسه ها مو جود دورۀ صفوی اصفهان، ص۴۶، همو، مدرسه های صفوی اصفهان، ص۵۹؛ جعفریان، به جا مانده اسلامی کشور‌ایران، ج۳، ص۱۱۳.
جاوری، نظارت مدرسه ها جانور دورۀ صفوی اصفهان، ص۴۶.
جاوری، رسیدگی مدرسه ها جانور دورۀ صفوی اصفهان، ص۴۷.
جاوری، نظارت مدرسه ها جان دار دورۀ صفوی اصفهان، صص ۴۷-۴۸؛ انصاری، تاریخ اصفهان، ص۱۴۰.
جاوری، رسیدگی مدرسه ها مو جود دورۀ صفوی اصفهان، صص۴۸، ۵۰.
جاوری، رسیدگی مدرسه ها جانور دورۀ صفوی اصفهان، صص۴۸-۴۹.
جاوری، تحقیق مدرسه ها مو جود دورۀ صفوی اصفهان، ص۴۹.
جاوری، پژوهش مدرسه های جانور دورۀ صفوی اصفهان، ص۴۹.
هنرفر، گنجینۀ اثرها تاریخی اصفهان، ص۵۵۴؛ جاوری، تحقیق مدرسه های مو جود دورۀ صفوی اصفهان، ص۵۲.
هنرفر، گنجینۀ اثر ها تاریخی اصفهان، ص۵۵۳.
جاوری، نظارت

وضوخانه
در منتها الیه جنوب شرقی ضلع شرقی بعداز یک ایوانچه و یک دالان فضای وضوخانه و بخشهای متعلق به آن قرار داشته میباشد که در بازسازی سالهای اخیر کاملا تخریب گردیده، و وضوخانه و آبریزگاه مرمت جایگزین آن مسجد قبا مشهد گردیده است.[۷]

چاه منزل
در گوشۀ شمال شرقی یک فضای خرد فارغ از سقف جای دارد که چاه مکتب در آن واقع بوده، و از آب آن برای شرب به کارگیری می‌شد‌ه‌است، ولی برای دیگر مصارف از آب نهر روان در مکتب سود آدرس مسجد قبا مشهد می‌برده‌اند.[۸]

نمازخانه

راز در تازه مکتب جده گرانقدر
در پشت تراس تعالی‌ترین فضای معماری مکتب، نمازخانه قراردارد و در میانۀ بدنۀ جنوبی آن محراب درنظرگرفته شده و پوشش آن به طور طاق و چشمه میباشد. فقط تزیین تراس کاشی کاری پشت بغل‌های دو سوی آن میباشد که با اعتنا به کتیبۀ آن: «گشت تعمیر این میمون سازه ۱۳۴۴» حکایت از تعمیر آن در تعدادی دهۀ اخیر رزرو مسجد قبا مشهد دارااست.[۹]

مکتب از ۴ سو به بافت شهری پیوسته میباشد و صرفا در جبهۀ غربی، پیش طاق ورودی آن در کنار منبر با نمایی پیاده سازی گردیده و تزئینی میباشد. پیش طاق ورودی مشمول یک طاق جناغی در قابی مستطیل صورت عمودی، با تزیینات کاشی هفت رنگ میباشد. این کاشی‌ها با نقوش اسلیمی و ختایی، و در رنگ‌های زردرنگ، سبز و آبی‌رنگ فیروزه‌ای بر زمینۀ آبی‌رنگ لاجوردی تر و تمیز گردیده‌اند. صحیح بالای درگاه ورودی، کتیبۀ بنیاد سازه از کاشی به خط ثلث به رنگ سپید بر زمینۀ لاجوردی با رقم محمدرضا امامی و تاریخ ۱۰۵۸ق جای‌دارد که در آن از جدۀ سلطان عباس دوم صفوی تحت عنوان بانی مکتب و وقف آن بر طلبۀ مذهب اثنا عشریه، مذکور شد‌ه‌است.[۱۰] ۳ کتیبه نیز به خط کوفی بنایی با نامهای «الله» ، «محمد» و «خوش‌یمن باد» به شیوۀ کاشی کاری معرق اعمال شد‌ه‌است.[۱۱] این مکتب در تاریخ ۱/۱۰/ ۱۳۴۸ش به شمارۀ ۸۹۲ در فهرست اثرها ملی به تصویب رسیده شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.[۱۲]

جستارهای متعلق
فهرست مدرسه ها علمیه اصفهان
پانویس
جابری انصاری، تاریخ اصفهان، ص۱۴۰؛ هنرفر، گنجینۀ اثرها تاریخی اصفهان، ص۵۵۳؛ جاوری، پژوهش مدرسه ها مو جود دورۀ صفوی اصفهان، ص۴۶، همو، مدرسه های صفوی اصفهان، ص۵۹؛ جعفریان، به جا مانده اسلامی کشور‌ایران، ج۳، ص۱۱۳.
جاوری، نظارت مدرسه ها جانور دورۀ صفوی اصفهان، ص۴۶.
جاوری، رسیدگی مدرسه ها جانور دورۀ صفوی اصفهان، ص۴۷.
جاوری، نظارت مدرسه ها جان دار دورۀ صفوی اصفهان، صص ۴۷-۴۸؛ انصاری، تاریخ اصفهان، ص۱۴۰.
جاوری، رسیدگی مدرسه ها مو جود دورۀ صفوی اصفهان، صص۴۸، ۵۰.
جاوری، رسیدگی مدرسه ها جانور دورۀ صفوی اصفهان، صص۴۸-۴۹.
جاوری، تحقیق مدرسه ها مو جود دورۀ صفوی اصفهان، ص۴۹.
جاوری، پژوهش مدرسه های جانور دورۀ صفوی اصفهان، ص۴۹.
هنرفر، گنجینۀ اثرها تاریخی اصفهان، ص۵۵۴؛ جاوری، تحقیق مدرسه های مو جود دورۀ صفوی اصفهان، ص۵۲.
هنرفر، گنجینۀ اثر ها تاریخی اصفهان، ص۵۵۳.
جاوری، نظارت